57. posiedzenie Senatu – trwa drugi dzień obrad

7 marca 2018 r. Senat wznowił obrady. Izba zapoznała się z informacją o udziale Rzeczypospolitej Polskiej w pracach Unii Europejskiej w okresie lipiec‒grudzień 2017 r. (przewodnictwo Estonii w Radzie Unii Europejskiej), którą przedstawił wiceminister spraw zagranicznych Konrad Szymański.

Porządek obrad został uzupełniony o 3 punkty: ustawę o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu; ustawę o pozbawianiu stopni wojskowych osób i żołnierzy rezerwy, którzy w latach 1943–1990 swoją postawą sprzeniewierzyli się polskiej racji stanu oraz o zmianie ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej; drugie czytanie projektu uchwały w 50. rocznicę wydarzeń marcowych z 1968 r.

Ustawa o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (projekt rządowy) ma zastąpić analogiczną ustawę z 2000 r. Wdraża unijną dyrektywę w sprawie zapobiegania wykorzystywaniu systemu finansowego do prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu. Wprowadza m.in. obowiązek określania ryzyka prania pieniędzy przez prowadzących giełdy kryptowalut, definiuje walutę wirtualną.

Ustawa o pozbawianiu stopni wojskowych osób i żołnierzy rezerwy, którzy w latach 1943–1990 swoją postawą sprzeniewierzyli się polskiej racji stanu oraz o zmianie ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (projekt rządowy) określa zasady utraty stopnia wojskowego oraz zasady i tryb pozbawiania stopnia wojskowego osób i żołnierzy rezerwy, którzy w latach 1943–90 swoją postawą sprzeniewierzyli się polskiej racji stanu. Przewiduje ona, że stopień wojskowy z mocy prawa utracą członkowie Wojskowej Rady Ocalenia Narodowego. Stopni wojskowych pozbawione zostaną również osoby, które z racji ukończonego wieku lub stanu zdrowia nie podlegają obowiązkowi służby wojskowej lub żołnierze rezerwy, którzy w latach 1943–90 pełniąc funkcje służbowe lub zajmując stanowiska dowódcze: zwalczali polskie podziemie niepodległościowe w latach 1943–56 lub uczestnicząc w takich działaniach dokonywali drastycznych czynów; wydawali rozkazy użycia broni palnej wobec ludności cywilnej; jako sędziowie lub prokuratorzy w organach wojskowej służby sprawiedliwości lub w jednostkach podległych oskarżali albo wydawali wyroki w latach 1943–56 wobec żołnierzy i osób cywilnych z powodu ich działalności na rzecz niepodległości i suwerenności Polski; inicjowali lub prześladowali żołnierzy ze względu na religię i pochodzenie. Utrata lub pozbawienie stopnia wojskowego może nastąpić również pośmiertnie. Ustawa przewiduje, że postępowanie o pozbawienie stopnia wojskowego może wszcząć z urzędu minister obrony narodowej lub na wniosek premiera, naczelnego dyrektora Archiwów Państwowych oraz szefa Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych. Minister obrony może przeprowadzić je także, gdy zwróci się do niego organizacja społeczna, np. kombatancka. Postępowanie wobec danej osoby, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem, może być w ciągu 5 lat wznowione m.in. wtedy gdy dowody w sprawie okazały się fałszywe, ujawniono okoliczności, które nie były wcześniej znane.

Senatorowie rozpatrzą też ustawę o zmianie ustawy o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego (projekt senacki), która przyznaje dzieciom matek pozbawionych wolności na podstawie uznanych za nieważne orzeczeń, urodzonych w więzieniach lub innych miejscach odosobnienia lub których matka w okresie ciąży przebywała w takich miejscach, uprawnienia do odszkodowania lub zadośćuczynienia od Skarbu Państwa. Nowela ustawy uchyla zapisy, że odszkodowanie takie nie zostaje przyznane, gdy osoba ubiegająca się o odszkodowanie lub zadośćuczynienie była represjonowana z powodu działalności mającej miejsce przed 31 grudnia 1956 r., a także wtedy, gdy ‒ w wyniku wykonania orzeczeń albo decyzji o internowaniu ‒ osoba poszkodowana poniosła śmierć. Zgodnie z nowelą w razie śmierci dziecka osoby represjonowanej stwierdzenie nieważności orzeczenia może nastąpić także na wniosek jego małżonka, dzieci i rodziców. Nowela przewiduje też, że odszkodowanie za poniesioną szkodę i zadośćuczynienie za doznaną krzywdę od Skarbu Państwa przysługuje także osobie o potwierdzonym statusie działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych na podstawie ustawy z 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych.

Izba przeprowadzi ponadto drugie czytanie projektu ustawy o przeciwdziałaniu marnowaniu żywności (projekt Komisji Rodziny, Polityki Senioralnej i Społecznej), który określa zasady postępowania z żywnością oraz zobowiązania sprzedawców żywności do przeciwdziałania marnowaniu żywności oraz negatywnym skutkom społecznym, środowiskowym i gospodarczym wynikającym z marnowania żywności.

Odbędzie się też drugie czytanie projektów uchwał w 50. rocznicę wydarzeń marcowych z 1968 r. (wnioski senatora Jana Żaryna i grupy senatorów). W przygotowanym po pierwszym czytaniu przez Komisję Ustawodawczą projekcie uchwały w 50. rocznicę Marca’68 Senat chce uczcić wszystkich walczących wówczas o wolność i demokrację. Potępia też komunistycznych organizatorów antysemickich prześladowań i dziękuje za solidarność z prześladowanymi. Izba zdecydowanie sprzeciwia się także wobec jakichkolwiek przejawów antysemityzmu, pamiętając o dramatycznych losach Żydów polskich, zmuszanych przez władze komunistyczne do opuszczenia Polski w 1968 r. W projekcie uchwały podkreślono również, że Senat solidaryzuje się z obywatelami polskimi, niezależnie od ich narodowości i wyznania, mieszkającymi w kraju i za granicą, prześladowanymi przez reżim komunistyczny oraz wyraża najwyższy szacunek dla odwagi i poświęcenia tych, którzy podjęli walkę z komunizmem.

Źródło: https://www.senat.gov.pl/aktualnosci/art,10478,57-posiedzenie-senatu-drugi-dzien.html